بیش از هفت ماه تا انتخابات مجلس نهم مانده است و اصولگرایان چندی است به طور جدی وارد عرصه انتخابات شده و این موضوع را به صورت سیستماتیک دنبال می‌کنند. از سوی دیگر چهره‌های اصلاح طلب به اظهارنظرهای متفاوت و گاه متناقض راجع به انتخابات روی آورده‌اند.سید محمد خاتمی برای ورود اصلاح‌طلبان شرط می‌گذارد و مجید انصاری تاکید می‌کند که اصلاح‌طلبان برنامه‌ای برای ورود به انتخابات ندارند.حمیدرضا ترقی عضو شورای مرکزی حزب موتلفه اسلامی در این زمینه قائل به دو دسته در اصلاح‌طلبان است؛ تحریمی‌ها و افرادی که تلاش می‌کنند با توسل به هر وسیله‌ای در انتخابات شرکت کنند.این فعال سیاسی اصولگرا معتقد است اصلاح طلبان تمام تلاش خود را مصروف رونق مشارکت پایین عمومی در انتخابات مجلس نهم داشته‌اند تا از این طریق مشروعیت برد اصولگرایان در انتخابات آینده را زیر سوال ببرند.در ادامه، گفت و گوی تهران امروز با حمیدرضا ترقی را می‌خوانید.

تحلیل جناب عالی از استراتژی اصلاح طلبان در قبال انتخابات مجلس نهم چیست؟ از یک سو شاهد برخی اعلام آمادگی‌ها از طرف چهره‌های این جریان هستیم و از سوی دیگر عنوان می‌کنند که برای انتخابات مجلس برنامه نداریم. این سیاست به چه معناست؟

اصلاح طلبان اولا دچار تعدد نظر و اختلافات داخلی برای ورود به عرصه انتخابات هستند و هنوز به یک اتفاق نظر نرسیدند. نکته دوم اینکه جریان تندرو و انحرافی آن‌ها یعنی جریان تقریبا فتنه درون اصلاح طلب‌ها، این‌ها هم که اکثرا در زندان بوده و انتخابات را تحریم می‌کنند و نمی‌خواهند مشارکت عمومی بالا باشد.عواملی نیز که به عنوان اتاق فکر و تئوریسین اصلاحات تلقی می‌شوند که در مجمع روحانیون حضور دارند به دو دسته تقسیم شدند؛ یک دسته آن‌هایی که معتقدند برای برگشت به قدرت باید حتی از مردم عذرخواهی کرده و از هر وسیله‌ای استفاده کنند تا به قدرت دست یابند. دسته دیگر چنین اعتقادی ندارند و می‌گویند از شرایط اختلاف بین اصولگرایان و تضعیف آنان برای ورود به عرصه انتخابات استفاده کرده و مجبورشان کنیم برای حفظ رقابت انتخاباتی یا حضور مخالفین در عرصه انتخابات از ما بخواهند تا به عرصه ورود پیدا کنیم. در واقع این دسته می‌خواهند با منت وارد انتخابات شوند.

در بین احزاب وابسته به جریان اصلاحات نیز یک سری احزاب میانه رو هستند که می‌خواهند در چارچوب قانون اساسی فعالیت کرده و همزمان با اختلاف نظر در روش‌های اجرایی معتقد به حفظ اصول هستند ولی هنوز در اعلام برائت از فتنه دچار تردید هستند و می‌خواهند طیف منتقدین نظام را با خود همراه داشته باشند. لذا می‌خواهند با تامل و تعلل مرزبندی غیرشفافی با جریان فتنه داشته باشند ولی همچنان موضع اصلاح طلبانه خود را حفظ کنند. این دسته گاهی اوقات شرط و شروطی مطرح می‌کنند و گاهی اوقات خواهان انتخابات آزاد می‌شوند.

در عین حال همه این قشر به این استراتژی پایبند هستند که در این مرحله از رقابت سیاسی استفاده از چهره‌های شاخص که تابلو مشخص اصلاح طلبی داشته باشند به مصلحت نیست و امکان ورودشان به انتخابات را بسیار کاهش خواهد داد. لذا باید از مهره‌های سفیدی که هنوز هویت سیاسی شان برای مردم مشخص نیست استفاده کنند و چون استراتژی شان استفاده از مهره‌های سفید است می‌توانند علنا اعلام کنند در انتخابات حضور نداریم تا به این وسیله رقابت سیاسی و مشارکت عمومی در انتخابات را کاهش دهند و قدری مشروعیت انتخابات و پیروزی اصولگرایان در انتخابات مجلس نهم را زیر سوال ببرند.از سوی دیگر با فرستادن چهره‌های سفید به نفع اصلاح طلبان بعد از عبور از فیلتر شورای نگهبان و جلب آرای عمومی و فرستادن این نیروها به مجلس هویت خود را افشا کنند تا ماندگاری خود در قدرت را حفظ کنند.

هفته گذشته پیشنهادی مطرح شد مبنی بر اینکه اصلاح طلبان مخالف فتنه با نام و تابلوی جدیدی وارد انتخابات شوند. با توجه به تحلیل شما از وضعیت اصلاح طلبان چقدر احتمال دارد این پیشنهاد از سوی اصلاح‌طلبان مورد قبول قرار گیرد؟

این پیشنهاد به عنوان یک راهکار مطرح شده بود. پیشنهادات دیگری نیز داده شده مبنی بر تغییر نام و تابلو، اعلام برائت رسمی از جریان فتنه و عذرخواهی از مردم برای ورود به عرصه انتخاباتی و گفتمان‌سازی جدید تا زمینه ورود اصلاح طلبان به عرصه انتخابات را در حدی فراهم آورد اما این مسئله به خود اصلاح طلبان بستگی دارد که به چه شکلی در انتخابات وارد شوند. آنچه مسلم است اینکه اصلاح طلبان می‌خواهند رقابت انتخابات آتی را به رقابتی بین اصولگرایان و جریان انحرافی تبدیل کنند و از این رقابت بهره خودشان را برای ماهی گرفتن از آب گل آلود ببرند.

یکی از نکات مورد تاکید اصلاح طلبان و رسانه‌های شان زنده نبودن انتخابات و نیازهای یک انتخابات پرشور و رقابتی است. به عقیده شما طرح چنین مسائلی چقدر به شروطی که پیش از این بیان شده ارتباط دارد؟ آیا اصلاح طلبان می‌خواهند فضای عمومی را به سمتی پیش ببرند که بخشی از این شروط توسط نظام و شورای نگهبان محقق شود؟

اصلاح طلبان الان کاملا بر این باور هستند که با توجه به اینکه در پنج انتخابات قبلی شکست خوردند،اگر شکست در انتخابات ششم برای آن‌ها علنی شود تحمل آن برای طرفداران و خودشان سخت است. اولا که آن‌ها بر این نکته باور دارند که برد در انتخابات مجلس نهم با اصولگرایان است. چرا که به رغم تلاش شان گرایش فضای عمومی جامعه به سود اصولگرایان است و به همین خاطر معتقدند که اگر بناست اصلاح طلبان در انتخابات آینده موفق نباشند باید تا حد توان تلاش کرد که مشارکت و حضور مردم در انتخابات کاهش یابد. از این طریق تلاش می‌کنند که به اصولگرایان ضربه زده و این گونه وانمود کنند که مشروعیت و آرای عمومی آنان نسبت به انتخابات گذشته کاهش پیدا کرده است. به همین خاطر تمام تلاش شان را معطوف به کاهش مشارکت عمومی کرده‌اند.

به عقیده شما چقدر این تلاش‌ها به نتیجه می‌رسد؟ آیا مشارکت در انتخابات آتی کاهش می‌یابد؟

مردم هوشیار هستند و حساسیت شرایط کنونی را درک کرده‌اند و تحت تاثیر تبلیغات اصلاح طلبان قرار نمی‌گیرند. زمینه مشارکت عمومی در انتخابات معمولا در ماه‌های منتهی به انتخابات و در دوران مقطع انتخابات قابل ارزیابی است.اما این دست تلاش‌ها به نتیجه نخواهد رسید. چرا که مشارکت عمومی در کشور ما تثبیت شده و هر مقطع که مردم احساس کنند توطئه‌ای در کار است مشارکت بیشتری خواهند داشت.

یکی از گزینه‌هایی که طی چند روز اخیر به عنوان سر لیست اصلاح‌طلبان مطرح شده عارف است. به عقیده شما چقدر احتمال سرلیست شدن وی در انتخابات مجلس وجود دارد و گرایش مردم به چنین شخصیت‌هایی چگونه است؟

استفاده از عارف نیز ریسک بالایی برای اصلاح طلبان را می‌طلبد. البته این امر بستگی دارد که عارف زمینه و آمادگی این کار را داشته باشد. اگر لیست اصلاح طلبان در انتخابات مجلس نهم با هر سر لیستی شکست بخورد در انتخابات‌های بعدی نیز سوخت خواهد شد.در چنین شرایطی افراد برای ورود به عرصه احتیاط‌های زیادی به خرج می‌دهند و به ندرت این ریسک را قبول می‌کنند. کما اینکه در انتخابات گذشته نیز شاهد بودیم که بخشی از اصلاح طلبان نظیر آقای کروبی و منتجب نیا این کار را کردند ولی موفق نشدند و رای بسیار پایینی کسب کرده و ضربه سختی خوردند.به عقیده من اصلاح طلبان چهره‌هایی مانند عارف را برای ورود به عرصه رقابت ریاست‌جمهوری در نظر گرفته‌اند.

نظر شما راجع به شروطی که خاتمی مطرح کرد چیست. آیا امکان تحقق بخشی از این شروط وجود دارد؟

این شروط مثل آزادی زندانیان ربطی به رقابت سیاسی ندارد. هر وقت که رقابت سیاسی انجام دهیم نمی‌توانیم بگوییم باید خلاف قانونی صورت گیرد. اینکه ما برای هر حرکت سیاسی در کشور از حکم حکومتی و عفو رهبری استفاده کنیم نشان دهنده این است که از حکم حکومتی برای نیل به اهداف خود استفاده می‌کنیم که پذیرش ندارد.نظام به دنبال قانونمند کردن کشور است. این در حالی است که این شرط و شروط حاکی از نپذیرفتن قانون است. کسی که قصد دارد نامزد نمایندگی مردم در مجلس شورای اسلامی شود اگر از ابتدا دنبال این باشد که قانون را نقض یا معطل کند فی النفسه صلاحیت حضور در این جایگاه را ندارد. این شرط و شروط‌ها نقض قانون و قانونگریزی است و نه تنها نباید باب شود بلکه باید نظام مقابل این قانونگریزی مقاومت کند و اجازه ندهد هر جریانی از نظام چنین مطالباتی داشته باشد.